తెలంగాణ రాష్ట్రంలో రైతుల సంక్షేమం, వ్యవసాయ అభివృద్ధి లక్ష్యంగా ప్రారంభమైన పథకాలలో రైతు బంధు పథకం అగ్రస్థానంలో నిలుస్తుంది. ఇది కేవలం ఒక ఆర్థిక సహాయ పథకం మాత్రమే కాదు, అన్నదాతకు ఆత్మస్థైర్యాన్ని, భరోసాను అందించే ఒక జీవనాడి. గత ముఖ్యమంత్రి శ్రీ కె. చంద్రశేఖర్ రావు (కేసీఆర్) దార్శనికతతో, 2018 ఖరీఫ్ సీజన్ నుండి ప్రారంభమైన ఈ పథకం, రాష్ట్రంలోని ప్రతి రైతుకు, ఎకరానికి రూ. 5,000 చొప్పున పెట్టుబడి సహాయాన్ని రెండు పంటలకు (ఖరీఫ్, రబీ) అందిస్తుంది. భారతదేశంలోనే తొలిసారిగా ప్రారంభమైన ఈ పథకం, పెట్టుబడి కష్టాలతో సతమతమవుతున్న రైతులకు, ముఖ్యంగా చిన్న, సన్నకారు రైతులకు ఎంతో ఊరటనిచ్చింది.
దార్శనికత, అమలులో కేసీఆర్ పాత్ర
రైతు బంధు పథకం కేసీఆర్ యొక్క లోతైన ఆలోచనల ప్రతిరూపం. ఆయన రైతులకు రుణాలు మాఫీ చేయడం అనేది తాత్కాలిక పరిష్కారం మాత్రమేనని, అసలు సమస్య పెట్టుబడి లేకపోవడం వల్లనే రైతులు అప్పుల పాలవుతున్నారని గ్రహించారు. అందుకే, పంట పెట్టుబడికి ముందుగానే ఆర్థిక సాయం అందిస్తే, రైతులు సకాలంలో విత్తనాలు, ఎరువులు, పురుగుల మందులు కొనుగోలు చేసుకోగలరని, తద్వారా దిగుబడులు పెరిగి, వారి ఆర్థిక పరిస్థితి మెరుగుపడుతుందని ఆయన బలంగా విశ్వసించారు. కేసీఆర్ ఈ పథకాన్ని రూపకల్పన చేయడంలో వ్యక్తిగతంగా ఎంతో సమయం వెచ్చించారు. అధికారులతో పలుమార్లు సమీక్షలు నిర్వహించి, పథకం అమలు తీరును పర్యవేక్షించారు. ధరణి పోర్టల్ను పటిష్టపరచడం ద్వారా లబ్ధిదారుల గుర్తింపును సులభతరం చేయాలని, పారదర్శకతను పెంచాలని ఆయన పదేపదే నొక్కి చెప్పారు.
“గివ్ ఇట్ అప్” పిలుపు, విమర్శలకు సమాధానం
రైతు బంధు పథకాన్ని ప్రారంభించినప్పుడు, ఎకరానికి రూ. 4,000 చొప్పున రెండు పంటలకు (ఏడాదికి రూ. 8,000) ఆర్థిక సహాయం అందించారు. ఆ తర్వాత 2018 ఎన్నికల మ్యానిఫెస్టోలో దీనిని ఎకరానికి రూ. 5,000కు (ఏడాదికి రూ. 10,000) పెంచుతామని హామీ ఇచ్చి, అధికారంలోకి వచ్చాక ఆ హామీని నిలబెట్టుకున్నారు. ఈ పథకం ధనిక రైతులకు కూడా ప్రయోజనం చేకూరుస్తుందని విమర్శలు వచ్చినప్పుడు, కేసీఆర్ స్వయంగా “గివ్ ఇట్ అప్” అనే పిలుపునిచ్చారు. అంటే, ఆర్థికంగా స్థిరపడిన పెద్ద రైతులు తమకు అందే రైతు బంధు సాయాన్ని వదులుకోవాలని, ఆ నిధులను మరింత అవసరమైన వారికి చేరేలా చూడాలని విజ్ఞప్తి చేశారు. ఈ పిలుపు ఆయన పథకం పట్ల ఉన్న చిత్తశుద్ధిని, పేదల పట్ల ఉన్న కరుణను స్పష్టం చేస్తుంది.
దేశానికే ఆదర్శం, జాతీయ రాజకీయ లక్ష్యం
రైతు బంధు పథకం తెలంగాణలో విజయవంతం కావడంతో, కేసీఆర్ దీనిని దేశవ్యాప్తంగా అమలు చేయాలని ఆకాంక్షించారు. నీతి ఆయోగ్ సమావేశాల్లోనూ, వివిధ రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులతో సమావేశమైనప్పుడు ఈ పథకం ఆవశ్యకతను, ప్రయోజనాలను వివరించారు. అనేక ఇతర రాష్ట్రాలు, చివరకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కూడా ఇదే తరహా పథకాలను ప్రారంభించడానికి రైతు బంధు ఒక మోడల్గా నిలిచింది. ఇది కేసీఆర్ దార్శనికతకు, ఆయన విధానాలకు లభించిన అంతర్జాతీయ, జాతీయ గుర్తింపు. జాతీయ రాజకీయాల్లోకి ప్రవేశించాలని ఆయన తీసుకున్న నిర్ణయం వెనుక కూడా, తెలంగాణలో విజయవంతమైన రైతు బంధు వంటి సంక్షేమ నమూనాలను దేశవ్యాప్తంగా అమలు చేయాలనే ఆలోచన ఒక ముఖ్యమైన ప్రేరణగా నిలిచింది.
కేసీఆర్ నాయకత్వంలో రైతు బంధు పథకం తెలంగాణలో ఒక విప్లవాత్మక మార్పును తీసుకొచ్చింది. ఇది కేవలం ఆర్థిక సహాయం మాత్రమే కాదు, రైతన్నలకు ఆత్మగౌరవాన్ని, భరోసాను అందించి, వ్యవసాయ రంగాన్ని నిలబెట్టిన ఒక గొప్ప ప్రయత్నంగా కేసీఆర్ రాజకీయ జీవితంలో ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని పొందింది.
రైతు బంధు పథకం వల్ల కలిగిన ప్రయోజనాలు గణనీయమైనవి. పెట్టుబడి కోసం వడ్డీ వ్యాపారుల వద్ద అప్పులు చేయాల్సిన అవసరం తగ్గింది, తద్వారా రైతులు అప్పుల ఊబిలో కూరుకుపోకుండా రక్షణ లభించింది. సకాలంలో పంట పెట్టుబడి అందడం వల్ల రైతులు విత్తనాలు, ఎరువులు, పురుగుల మందులు కొనుగోలు చేయడానికి ఇబ్బంది పడకుండా, సమయానికి సాగు పనులు ప్రారంభించడానికి వీలు కలిగింది. ఇది వ్యవసాయ ఉత్పత్తిని పెంచడానికి, తద్వారా రాష్ట్ర ఆహార భద్రతకు దోహదపడింది. ఈ పథకం రైతులలో ఆర్థిక స్థైర్యాన్ని పెంపొందించి, వ్యవసాయాన్ని లాభసాటిగా మార్చాలనే ఆశను కల్పించింది.
Challa Harishankar జై మున్నూరుకాపు .. జై కరీంనగర్ .. జై తెలంగాణ