వ్యర్థాల నిర్వహణ కేసీఆర్ ప్రభుత్వ కృషి

తెలంగాణ రాష్ట్రంలో వ్యర్థాల నిర్వహణ అనేది కేసీఆర్ ప్రభుత్వం అత్యంత ప్రాధాన్యతనిచ్చిన రంగాలలో ఒకటి. స్వచ్ఛత, పారిశుధ్యం, మరియు పర్యావరణ పరిరక్షణ లక్ష్యంగా పల్లెలు, పట్టణాల్లో వ్యర్థాల సేకరణ, శుద్ధి, మరియు రీసైక్లింగ్‌కు అనేక కార్యక్రమాలు, మౌలిక సదుపాయాలు కల్పించారు.

కేసీఆర్ దార్శనికత – స్వచ్ఛ తెలంగాణ ఆశయం

కేసీఆర్ స్వచ్ఛ తెలంగాణ, స్వచ్ఛ హైదరాబాద్\u200cను తన ప్రభుత్వ లక్ష్యాలలో ఒకటిగా ప్రకటించారు. పల్లెలు, పట్టణాలు పరిశుభ్రంగా ఉంటేనే ప్రజలు ఆరోగ్యంగా ఉంటారని, తద్వారా రాష్ట్రం అభివృద్ధి చెందుతుందని ఆయన బలంగా నమ్మారు. ఈ దార్శనికతతోనే వ్యర్థాల నిర్వహణకు పటిష్టమైన యంత్రాంగాన్ని రూపొందించారు.

 

పల్లె ప్రగతిలో వ్యర్థాల నిర్వహణ

2019లో ప్రారంభించిన పల్లె ప్రగతి కార్యక్రమం వ్యర్థాల నిర్వహణలో గ్రామీణ ప్రాంతాలకు ఒక నూతన రూపాన్ని ఇచ్చింది.

డంపింగ్ యార్డులు/సెగ్రిగేషన్ షెడ్లు: ప్రతి గ్రామంలో తడి, పొడి చెత్తను వేరు చేయడానికి (సెగ్రిగేషన్) మరియు నిల్వ చేయడానికి పక్కా డంపింగ్ యార్డులు లేదా సెగ్రిగేషన్ షెడ్\u200cలను నిర్మించారు.

ట్రాక్టర్లు, ట్రాలీలు: ప్రతి గ్రామ పంచాయతీకి ట్రాక్టర్, ట్రాలీ, మరియు ట్యాంకర్\u200cను అందించారు. దీనివల్ల ఇళ్ల నుంచి, వీధుల నుంచి చెత్తను సేకరించి డంపింగ్ యార్డులకు తరలించడం సులభమైంది.

గ్రామ కార్యదర్శులు, పారిశుధ్య సిబ్బంది: వ్యర్థాల సేకరణ, వీధుల ఊడ్పివేత, మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ నిర్వహణకు గ్రామ కార్యదర్శులను, పారిశుధ్య కార్మికులను నియమించి, వారికి బాధ్యతలు అప్పగించారు.

చెత్త నుండి సంపద కేంద్రాలు: కొన్ని గ్రామ పంచాయతీలలో, తడి చెత్త నుండి కంపోస్ట్ ఎరువును తయారు చేసి, పొడి చెత్తను రీసైక్లింగ్ కోసం విక్రయించే “చెత్త నుండి సంపద” (Waste to Wealth) కేంద్రాలను ప్రోత్సహించారు.

ప్రజల భాగస్వామ్యం: పారిశుధ్యంపై ప్రజల్లో అవగాహన పెంచి, ఇంటి వద్దనే తడి, పొడి చెత్తను వేరు చేయాలని ప్రోత్సహించారు.

 

పట్టణ ప్రగతిలో వ్యర్థాల నిర్వహణ

2020లో ప్రారంభించిన పట్టణ ప్రగతి కార్యక్రమం పట్టణాల్లో వ్యర్థాల నిర్వహణను మెరుగుపరిచింది.

స్వచ్ఛ ఆటోలు/ట్రాక్టర్లు: మున్సిపాలిటీలు, కార్పొరేషన్లలో ఇళ్ల నుంచి చెత్తను సేకరించడానికి స్వచ్ఛ ఆటోలు లేదా ట్రాక్టర్లను ఏర్పాటు చేశారు.

డంపింగ్ సైట్లు/ట్రాన్స్\u200cఫర్ స్టేషన్లు: పట్టణాల్లోని వ్యర్థాలను సేకరించి, ప్రాసెసింగ్ కోసం పెద్ద డంపింగ్ సైట్లు లేదా ట్రాన్స్\u200cఫర్ స్టేషన్లకు తరలించడానికి వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేశారు.

సీవరేజ్ ట్రీట్\u200cమెంట్ ప్లాంట్లు (STPs): మురుగునీటిని శుద్ధి చేయడానికి అనేక సీవరేజ్ ట్రీట్\u200cమెంట్ ప్లాంట్లను (ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ చుట్టూ) నిర్మించి, నదులు, చెరువుల్లోకి కలుషిత నీరు చేరకుండా నిరోధించారు.

రీసైక్లింగ్, వేస్ట్-టు-ఎనర్జీ ప్లాంట్లు: వ్యర్థాల నుండి విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేసే ప్లాంట్లు (Waste-to-Energy plants), మరియు ప్లాస్టిక్ వంటి వ్యర్థాలను రీసైకిల్ చేసే యూనిట్లను ప్రోత్సహించారు. జవహర్ నగర్ డంప్ యార్డు వద్ద భారీ వేస్ట్-టు-ఎనర్జీ ప్లాంటును ఏర్పాటు చేశారు.

స్వచ్ఛ బస్తీలు, వార్డులు: పట్టణాల్లోని బస్తీలు, వార్డులను పరిశుభ్రంగా ఉంచేందుకు ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు చేపట్టారు.

జరిమానాలు: పారిశుధ్య నిబంధనలు ఉల్లంఘించిన వారికి జరిమానాలు విధించే విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.

నిధుల కేటాయింపు: వ్యర్థాల నిర్వహణకు గ్రామ పంచాయతీలు, మున్సిపాలిటీలకు నిధులు (ప్రతి నెలా) విడుదల చేయడం ద్వారా స్థానిక సంస్థలు పారిశుధ్య పనులు చేపట్టడానికి ఆర్థిక వెసులుబాటు కల్పించారు.

కొత్త చట్టాలు: పల్లె, పట్టణ ప్రగతిని పటిష్టంగా అమలు చేయడానికి కొత్త పంచాయతీరాజ్ చట్టం మరియు కొత్త మున్సిపల్ చట్టాలను తీసుకొచ్చారు, ఇవి స్థానిక సంస్థలకు వ్యర్థాల నిర్వహణ బాధ్యతలను స్పష్టంగా అప్పగించాయి.

పర్యవేక్షణ: ముఖ్యమంత్రితో పాటు, మంత్రులు, అధికారులు ఎప్పటికప్పుడు వ్యర్థాల నిర్వహణ పనులను పర్యవేక్షించి, పురోగతిని సమీక్షించారు.

కేసీఆర్ ప్రభుత్వం వ్యర్థాల నిర్వహణను కేవలం ఒక ప్రభుత్వ కార్యక్రమంగా కాకుండా, ప్రజల భాగస్వామ్యంతో కూడిన ఒక సామాజిక ఉద్యమంగా మార్చడానికి ప్రయత్నించింది. దీని ఫలితంగా తెలంగాణలోని పల్లెలు, పట్టణాల పరిశుభ్రతలో గణనీయమైన మార్పు వచ్చింది.