ఆరోగ్య లక్ష్మి పథకం తెలంగాణ రాష్ట్రంలో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి కె. చంద్రశేఖర్ రావు (కేసీఆర్) యొక్క సంక్షేమ దార్శనికతకు ఒక నిదర్శనం. ప్రజల ఆరోగ్యం, ముఖ్యంగా మాతా శిశు సంక్షేమానికి అత్యధిక ప్రాధాన్యతనిస్తూ 2015 జనవరి 1న ఈ పథకాన్ని ప్రారంభించారు. కేసీఆర్ ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన ‘మిషన్ భగీరథ’, ‘కేసీఆర్ కిట్స్’ వంటి పథకాల పరంపరలో ‘ఆరోగ్య లక్ష్మి’ కూడా ఒక ముఖ్యమైన భాగంగా నిలిచింది, సమగ్ర ఆరోగ్య సంరక్షణను లక్ష్యంగా చేసుకుంది.
పోషకాహార లోప నివారణ: గర్భిణులు, బాలింతలు మరియు చిన్నపిల్లల్లో ముఖ్యంగా రక్తహీనతను తగ్గించి, సమగ్ర పోషకాహారాన్ని అందించడం ద్వారా వారి ఆరోగ్య స్థితిని మెరుగుపరచడం కేసీఆర్ ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. ఆరోగ్యవంతమైన తల్లులు, ఆరోగ్యవంతమైన పిల్లలుంటేనే భవిష్యత్ తరాలు ఆరోగ్యంగా ఉంటాయని ఆయన బలంగా నమ్మారు.
మాతా శిశు మరణాల రేటు తగ్గింపు: బలహీనమైన తల్లులు, తక్కువ బరువుతో పుట్టే పిల్లల సమస్యలను పరిష్కరించడం ద్వారా మాతా శిశు మరణాల రేటు (MMR & IMR) తగ్గించడం.
ప్రజారోగ్యంపై దృష్టి: గ్రామీణ, పట్టణ ప్రాంతాల్లోని పేద కుటుంబాలకు చెందిన గర్భిణులు, బాలింతలకు ప్రభుత్వ ఖర్చుతో పౌష్టికాహారాన్ని అందించి, వారి ఆర్థిక భారాన్ని తగ్గించడం.
అంగన్ వాడీ వ్యవస్థ బలోపేతం: అంగన్ వాడీ కేంద్రాలను కేవలం శిశు సంరక్షణ కేంద్రాలుగానే కాకుండా, గర్భిణులు, బాలింతలకు పౌష్టికాహారం, ఆరోగ్య సలహాలు అందించే ముఖ్యమైన వేదికలుగా మార్చడం.
కేసీఆర్ ప్రభుత్వ హయాంలో అమలు తీరు, ప్రయోజనాలు:
రోజువారీ పౌష్టికాహారం: ఆరోగ్య లక్ష్మి పథకం కింద గర్భిణులు, బాలింతలకు ప్రతిరోజూ అంగన్\u200cవాడీ కేంద్రాల్లో ఒక పూట పూర్తి పౌష్టికాహారం (అన్నం, పప్పు, కూర, గుడ్డు, 200 ml పాలు) అందించబడింది. ఇది వారికి అవసరమైన కేలరీలు, ప్రోటీన్లు, విటమిన్లు, ఖనిజాలను అందించింది.
స్పాట్ ఫీడింగ్: పంపిణీలో పారదర్శకతను పెంచడానికి, అంగన్\u200cవాడీ కేంద్రంలోనే భోజనం అక్కడికక్కడే (స్పాట్ ఫీడింగ్) తినిపించే విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. ఇది లబ్ధిదారులకు నాణ్యమైన ఆహారం లభించేలా చూసింది.
క్రమబద్ధీకరణ: గర్భిణులకు మొదటి ఏడు నెలల పాటు ప్రతి రోజూ అంగన్\u200cవాడీ కేంద్రంలోనే భోజనం అందించారు. చివరి మూడు నెలలు, అలాగే బాలింతలకు ఆరు నెలల పాటు ఇంటికి తీసుకువెళ్లడానికి ఆహారాన్ని అందించారు.
కేసీఆర్ కిట్స్ తో అనుసంధానం: ఆరోగ్య లక్ష్మి పథకం ‘కేసీఆర్ కిట్స్’తో సమన్వయం చేయబడింది. ఆరోగ్య లక్ష్మి కింద గర్భిణులకు పోషకాహారం అందిస్తే, కేసీఆర్ కిట్స్ పథకం ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులలో ప్రసవాలను ప్రోత్సహించి, తల్లిబిడ్డలకు అవసరమైన వస్తువులను, ఆర్థిక సహాయాన్ని అందించింది. ఈ రెండూ కలిసి సమగ్ర మాతా శిశు సంరక్షణను అందించాయి.
పరిశీలనలు: కేసీఆర్ ప్రభుత్వం ఈ పథకం అమలును నిరంతరం పర్యవేక్షించింది, పోషకాహార స్థాయిలను మెరుగుపరచడానికి అవసరమైన మార్పులను చేసింది.
ఆరోగ్య లక్ష్మి పథకం కేసీఆర్ దార్శనికతతో, ‘ఆరోగ్య తెలంగాణ’ లక్ష్యం వైపు ఒక ముఖ్యమైన అడుగుగా ప్రారంభించబడింది. గర్భిణులు, బాలింతలకు పౌష్టికాహారం అందించడం ద్వారా వారి ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడం, తద్వారా ఆరోగ్యవంతమైన పిల్లల జననానికి దోహదపడటం ఈ పథకం ప్రధాన విజయం. ఇది రాష్ట్రంలో మాతా శిశు సంరక్షణలో గణనీయమైన మార్పును తీసుకొచ్చింది.
Challa Harishankar జై మున్నూరుకాపు .. జై కరీంనగర్ .. జై తెలంగాణ