తెలంగాణ రాష్ట్రంలో గ్రామాలు, పట్టణాల సమగ్ర అభివృద్ధిని లక్ష్యంగా చేసుకుని, అప్పటి ముఖ్యమంత్రి కె. చంద్రశేఖర్ రావు (కేసీఆర్) దార్శనికతతో ప్రారంభించిన వినూత్న కార్యక్రమాలు పల్లె ప్రగతి మరియు పట్టణ ప్రగతి. ఈ కార్యక్రమాలు రాష్ట్రంలోని స్థానిక సంస్థలను బలోపేతం చేయడంతో పాటు, పౌరుల భాగస్వామ్యంతో గ్రామాలు, పట్టణాల రూపురేఖలను మార్చాయి.
పల్లె ప్రగతి: గ్రామ స్వరాజ్య ఆశయం
పల్లె ప్రగతి కార్యక్రమాన్ని 2019 సెప్టెంబర్లో ప్రారంభించారు. మహాత్మా గాంధీ కలలు కన్న గ్రామ స్వరాజ్యాన్ని సాధించాలనే లక్ష్యంతో కేసీఆర్ దీన్ని రూపొందించారు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ప్రజల జీవన నాణ్యతను మెరుగుపరచడం, మౌలిక సదుపాయాలను కల్పించడం, పారిశుధ్యాన్ని పెంపొందించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
కేసీఆర్ పాత్ర, ముఖ్య లక్షణాలు, సాధించిన ఫలితాలు:
దార్శనికత: ప్రతి గ్రామాన్ని స్వయం సమృద్ధంగా, పరిశుభ్రంగా, పచ్చదనంతో నింపాలనేది కేసీఆర్ ముఖ్య ఆశయం. గ్రామాల్లో పేరుకుపోయిన సమస్యలను స్థానికంగానే గుర్తించి, పరిష్కరించడానికి ’30 రోజుల ప్రణాళిక’ వంటి కార్యాచరణను రూపొందించారు.
కొత్త పంచాయతీరాజ్ చట్టం: పల్లె ప్రగతి విజయవంతం కావడానికి, గ్రామ పంచాయతీలకు ఎక్కువ అధికారాలు, నిధులు, బాధ్యతలు అప్పగిస్తూ 2018లో కొత్త పంచాయతీరాజ్ చట్టాన్ని తీసుకొచ్చారు.
నిధుల కేటాయింపు: గ్రామ పంచాయతీలకు ప్రతి నెలా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆర్థిక సంఘం నిధులకు సమానంగా నిధులు విడుదల చేసింది, నిధుల కొరత లేకుండా చూసింది. ఇది గ్రామాలకు ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని ఇచ్చింది.
అధికారుల, ప్రజాప్రతినిధుల భాగస్వామ్యం: పల్లె ప్రగతిలో స్థానిక ప్రజాప్రతినిధులు (సర్పంచులు), గ్రామ కార్యదర్శులు, ఇతర ప్రభుత్వ అధికారులు చురుగ్గా పాల్గొనేలా కేసీఆర్ ఆదేశించారు.
ముఖ్యమైన పనులు: పల్లె ప్రగతి కింద చేపట్టిన కొన్ని ప్రధాన పనులు:
పల్లె ప్రకృతి వనాలు: పచ్చదనాన్ని పెంపొందించడానికి ప్రతి గ్రామంలో నర్సరీలు, ప్రకృతి వనాలను ఏర్పాటు చేశారు.
వైకుంఠధామాలు: ప్రతి గ్రామంలో ఆధునిక శ్మశానవాటికలను నిర్మించారు.
డంపింగ్ యార్డులు/సెగ్రిగేషన్ షెడ్లు: చెత్త సేకరణ, వేరు చేయడానికి నిర్మించారు.
రైతు వేదికలు: రైతులు సమావేశమై, వ్యవసాయ సలహాలు పొందేందుకు నిర్మించారు.
ట్రాక్టర్లు, ట్యాంకర్లు: ప్రతి గ్రామ పంచాయతీకి చెత్త సేకరణకు ట్రాక్టర్లు, నీటి ట్యాంకర్లు అందించారు.
పారిశుధ్య పనులు: వీధుల శుభ్రత, మురుగునీటి పారుదల నిర్వహణకు ప్రాధాన్యతనిచ్చారు.
ఫలితాలు: పల్లె ప్రగతి ద్వారా తెలంగాణలోని అనేక గ్రామాలు పరిశుభ్రంగా మారాయి, పచ్చదనం పెరిగింది. మౌలిక సదుపాయాలు మెరుగుపడి జాతీయ స్థాయిలో అవార్డులు కూడా అందుకున్నాయి.
పట్టణ ప్రగతి: పట్టణాల్లో నవశకం
పల్లె ప్రగతి స్ఫూర్తితోనే, పట్టణ ప్రాంతాల అభివృద్ధి కోసం పట్టణ ప్రగతి కార్యక్రమాన్ని కేసీఆర్ ప్రభుత్వం 2020 ఫిబ్రవరిలో ప్రారంభించింది. పట్టణీకరణ వేగంగా జరుగుతున్న నేపథ్యంలో, పట్టణాల్లో పెరుగుతున్న సమస్యలకు పరిష్కారం చూపి, పౌరులకు మెరుగైన జీవన ప్రమాణాలు కల్పించడం దీని లక్ష్యం.
కేసీఆర్, కేటీఆర్ పాత్ర, ముఖ్య లక్షణాలు, సాధించిన ఫలితాలు:
కేసీఆర్ దార్శనికత: పట్టణాలు కేవలం ఆర్థిక వృద్ధికి కేంద్రాలుగానే కాకుండా, జీవించడానికి అనుకూలమైన ప్రదేశాలుగా మారాలని కేసీఆర్ ఆశించారు.
కేటీఆర్ క్రియాశీలక పాత్ర: అప్పటి మున్సిపల్, ఐటీ శాఖల మంత్రిగా కేటీఆర్ పట్టణ ప్రగతి అమలులో కీలక పాత్ర పోషించారు. పట్టణ ప్రగతితో పట్టణాలు పరిశుభ్రంగా మారాయని, పచ్చదనం కమ్ముకుందని, పౌరులకు మెరుగైన పాలన అందిందని ఆయన పలు సందర్భాల్లో పేర్కొన్నారు.
కొత్త మున్సిపాలిటీల చట్టం: పట్టణ ప్రగతి విజయవంతం కావడానికి 2019లో కొత్త తెలంగాణ మున్సిపల్ చట్టాన్ని తీసుకొచ్చారు. దీని ద్వారా మున్సిపాలిటీలకు మరింత జవాబుదారీతనం, పారదర్శకత, ప్రణాళికాబద్ధమైన నిధుల ఖర్చుకు అవకాశం కల్పించారు.
నిధుల విడుదల: మున్సిపాలిటీలకు కూడా పల్లె ప్రగతి తరహాలోనే ప్రతి నెలా నిధులు ఠంఛనుగా విడుదల చేశారు. పట్టణాల్లో పచ్చదనం కోసం 10% గ్రీన్ బడ్జెట్ తప్పనిసరి చేశారు.
ముఖ్యమైన పనులు: పట్టణ ప్రగతి కింద చేపట్టిన కొన్ని ప్రధాన పనులు:
పట్టణ ప్రకృతి వనాలు/పార్కులు: పచ్చదనాన్ని పెంపొందించడానికి పార్కులను, అర్బన్ ఫారెస్ట్ పార్కులను అభివృద్ధి చేశారు.
ఇంటిగ్రేటెడ్ మార్కెట్లు: ప్రజలకు పరిశుభ్రమైన వాతావరణంలో కూరగాయలు, నాన్-వెజ్ పదార్థాలు లభించేలా నిర్మించారు.
వైకుంఠధామాలు: పట్టణాల్లో కూడా ఆధునిక శ్మశానవాటికలను ఏర్పాటు చేశారు.
పబ్లిక్ టాయిలెట్లు: బహిరంగ మల విసర్జన రహిత పట్టణాలుగా మార్చడానికి నిర్మించారు.
సీసీ రోడ్లు, డ్రైనేజీలు: మౌలిక సదుపాయాల్లో భాగంగా సీసీ రోడ్లు, అండర్\u200cగ్రౌండ్ డ్రైనేజీల నిర్మాణం చేపట్టారు.
డిజిటల్ సేవలు: ఇంటి పన్ను, నీటి బిల్లులు, జనన, మరణ ధృవీకరణ పత్రాలు వంటి మున్సిపల్ సేవలను ఆన్లైన్ ద్వారా అందించారు.
టీఎస్-బీపాస్ (TS-bPASS): భవన నిర్మాణ అనుమతులు, లేఅవుట్ అప్రూవల్స్ను వేగవంతం చేయడానికి ఈ ఆన్లైన్ వ్యవస్థను తీసుకొచ్చారు.
పట్టణాల వికేంద్రీకరణ: కొత్త మున్సిపాలిటీలను ఏర్పాటు చేయడం, పాత గ్రామ పంచాయతీలను మున్సిపాలిటీలుగా అప్గ్రేడ్ చేయడం ద్వారా పట్టణీకరణను వికేంద్రీకరించారు.
Challa Harishankar జై మున్నూరుకాపు .. జై కరీంనగర్ .. జై తెలంగాణ